Paul de Blot: Zinvolle organisaties

Paul de Blot: Zinvolle organisaties

Door Marcel van Kanten

Een nieuwe fase in mijn loopbaan is begonnen. Met plezier en gedrevenheid ben ik voor mijzelf begonnen met mijn nieuwe bedrijf KYODA | customer Xperience consultancy. Ik markeer dit voor mij speciale moment graag met mijn nieuwe blogpost over het Nyenrode-college van prof. Paul de Blot, met als thema: de psychologie van zinvolle organisaties. Met genoegen mocht ik bij zijn bijzondere college zijn.

Een man in batikhemd staat voor de collegezaal van Nyenrode Business Universiteit. Het is Paul de Blot, hoogleraar Organisatievernieuwing. Hij bekleedt de Leerstoel Business Spiritualiteit. Ballonnen markeren zijn 92ste verjaardag. Met tomeloze energie doceert de man nog altijd. Hij spreekt, het is stil.

Paul de Blot over zingeving

De Blot vertelt over de Joodse Holocaust overlevende, psychiater en neuroloog Viktor Frankl. Door het lijden in de kampen ontdekte Frankl dat ook in de meest absurde, pijnlijke en inhumane situaties het leven potentieel zinvol is. Frankl geloofde dat het lijden kon stoppen door het volledig objectief te ervaren.

Volgens Frankl kun je de waarden van het leven niet waarderen, als je de waarde van de dood niet waardeert. De Blot vult aan: "Rijkdom kun je nooit echt waarderen zonder echt arm te zijn geweest. Daarom is lijden ook zinvol."

De Blot: "Frankl ontdekte in de kampen dat mensen alleen kunnen overleven als ze iets hebben om voor te leven. Zingeving is het verlangen naar betekenis geven aan het leven. Zorg dus dat je betekenis geeft aan het leven, aan jouw werk, aan organisaties. Want uit zingeving komt een bezielende kracht voort."

Frankl ziet verschillende manieren om zinvol leven te ervaren:
- Doe je best en wees gelukkig met wat je hebt bereikt.
- Spreek waardering uit naar anderen en wees dankbaar.
- Sluit vriendschappen en spreek liefde naar elkaar uit.

De Blot voegt er nog een vierde aan toe: zingeving kan ons plotseling toevallen zonder enige oorzaak. Opeens ben je gelukkig. Daarna valt het weg. Dit toeval is ongrijpbaar. Daarom waarderen wij dat volgens De Blot niet:
"Wees je ervan bewust als zingeving je overvalt. Schrijf het op. Geniet ervan. Dat doen Soefisten ook, met muziek. Dat is de mystiek van de zingeving. Zingeving is altijd spiritueel. Je ziet de andere mens dan met een hoofdletter. De andere mens is een energiebron voor jou om jezelf staande te houden. In de ogen van de ander herken je jezelf."

Paul de Blot

Prof. Paul de Blot, hoogleraar Business spiritualiteit, Nyenrode Business Universiteit

Zinvol leiderschap

‘Teleurstellend’ stelt De Blot vast over de wereld van nu: " we zijn gierig met waardering en dankbaarheid uitspreken. Nelson Mandela werd in gevangenschap gewaardeerd door gevangenen en cipiers. Als president was voor Mandela de vraag belangrijk: hoe kan ik de ander het gevoel geven dat hij zinvol is? Zingeving was de grootste kracht in het beleid van Nelson Mandela."

Franse filosofen aanhalend, benadrukt De Blot dat wat je hebt, je altijd kunt verliezen. Zorg dus niet dat je vrienden hebt, maar dat je vrienden bent. Voor De Blot betekent dit daarom voor zakelijke relaties dat uiteindelijk persoonlijk contact altijd boven smartphone of email gaat!"

Zinvolle organisaties

Triodos is voor De Blot een voorbeeld van een zinvolle organisatie: "Deze bank wil geen geld hebben, maar ziet geld als een relatiemiddel, dat gedragen moet worden in de ogen van de ander. Het gaat om de wederkerigheid."

De Blot benadrukt hoe belangrijk het is om zingeving te introduceren in organisaties. Daarbij moet leiderschap die zingeving tonen. Een bruggetje naar een verrassend intermezzo is gemaakt, waarvoor De Blot een bijzondere gast heeft uitgenodigd.

Dansend organisatieadvies

Peter Rombouts was ooit consultant verandermanagement en wereldkampioen Tango dansen. Hij ontdekte dat deze rollen zover uiteen lagen in zijn persoonlijkheid, maar ook in de ogen van de ander, dat mensen hem tot zijn eigen verbazing vaak niet meer herkenden in de andere rol. Aanleiding voor hem de verbinding in zichzelf op te zoeken en Masters of Movement op te richten, organisatieadvies op dans en beweging. Onder andere KLM, Heineken, gemeente Amsterdam, Belastingdienst en Twynstra Gudde behoren tot zijn klanten.

Ja, je leest het goed: dansend organisatieadvies. Rombouts vertaalt het probleem van een organisatie (die hem uitnodigt) in een beweging, een eigen dans. Daarna gaan medewerkers dansen. De restrictie daarbij is dat de deelnemers moeten blijven bewegen. Daarna danst hij de oplossing. Hij absorbeert de energie van andere mensen om hem heen. Hiermee raakt hij regelmatig medewerkers in een emotie die ze niet kunnen verklaren. De woorden komen vaak pas later. In korte tijd komt de essentie van een organisatievraagstuk daardoor naar boven.

Masters of Movement

Peter Rombouts van Masters of Movement

Rombouts legt bewegingswetten uit. De eerste bewegingswet is dat in dans een beweging afgemaakt wil worden. Een beweging biedt aanknopingspunten voor een volgende beweging, een volgende stap. De tweede bewegingswet is dat iedere beweging een begin en een einde heeft. Een nieuwe beweging ontstaat in het einde van een volgende beweging. Hij geeft een demonstratie in de chique Nyenrode collegezaal.

De metafoor naar organisaties laat zich raden. In organisaties is vaak veel aandacht voor het begin van een nieuwe beweging. Maar is er minder aandacht voor het einde van de vorige beweging. Dat leidt bij verandermanagement tot angst, onzekerheid en frustratie. Organisaties moeten meer aandacht besteden aan het afronden van de bewegingen die hun einde naderen.

Daar staat wat tegenover. Paul de Blot: "maar niet meebewegen vertroebelt ons zicht. De essentie is dat we met de flow durven mee te gaan. Dat vraagt om stilte in jezelf. Je kunt leren om je bewust te worden waar jouw kansen liggen voor zingeving. Daar zijn methoden voor." Daarom sluit het college van De Blot af met een gezamenlijke meditatie.

KYODA

Met het pleidooi van Paul de Blot in gedachten om vooral mee te bewegen met de veranderingen in en om mij heen, start ik hierbij met mijn eigen bedrijf KYODA | customer Xperience consultancy. Voel je vrij om eens rond te kijken op deze nieuwe website. 

Hartelijke groet, 

Marcel van Kanten